Redis keys આપોઆપ expire થાય છે એક નિર્ધારિત સમય પછી (TTL — Time To Live) — જેના પછી તેઓ delete થાય છે. આ caching (જૂના ડેટાને expire કરવા), sessions, અને કોઈપણ અસ્થાયી ડેટા માટે મૌલિક છે, અને Redis ના સૌથી વધુ ઉપયોગમાં આવતા features માંથી એક છે.
SET session:abc EX 3600
SET key PX 5000
SET cache:user:1
EXPIRE cache:user:1 300
EXPIREAT key 1735689600
તમે TTL સેટ કરો છો જ્યારે key બનાવો છો (EX/PX) અથવા પછીથી એક ઉમેરો (EXPIRE). TTL સમાપ્ત થયા પછી, Redis આપોઆપ key delete કરે છે.
TTL session:abc # => seconds remaining (e.g. 3540), -1 if no expiry, -2 if gone
PTTL session:abc # remaining time in milliseconds
PERSIST session:abc # remove the expiry → make the key permanent
TTL બાકી રહેલો સમય દર્શાવે છે (-1 = કોઈ expiry સેટ નથી, -2 = key અસ્તિત્વમાં નથી); PERSIST expiry હટાવે છે.
Redis uses a combination of:
LAZY expiration → when a key is accessed, if expired, it's deleted then
ACTIVE expiration → a background process periodically samples and removes expired keys
→ So expired keys are cleaned up even if never accessed again (memory is reclaimed).
✓ CACHING — cache data with a TTL so it auto-refreshes (stale data expires)
✓ SESSIONS — sessions expire after inactivity (set/refresh TTL on activity)
✓ RATE LIMITING — a counter with a TTL (e.g. "max 100 requests per minute")
✓ TEMPORARY data — OTPs, tokens, locks that should auto-clean
→ TTL means Redis manages cleanup automatically — no manual deletion needed.
Key expiration (TTL) Redis ના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને વારંવાર ઉપયોગમાં આવતા features માંથી એક છે, તેથી તેને સમજવું Redis ને અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવા માટે આવશ્યક છે, ખાસ કરીને caching માટે.
મુખ્ય ક્ષમતા — keys એક નિર્ધારિત સમય પછી આપોઆપ delete થાય છે — Redis ના સૌથી સામાન્ય use cases માટે મૌલિક છે: caching (cache entries ને TTL સાથે સેટ કરો તેથી જૂના ડેટા આપોઆપ expire થાય અને refresh થાય — લગભગ દરેક caching strategy માટે કેન્દ્રિય), sessions (inactivity પછી expire થાય, activity પર TTL refresh થાય), rate limiting (TTL સાથે એક counter "N requests per time window" અમલમાં આણે છે), અને કોઈપણ અસ્થાયી ડેટા (OTPs, tokens, locks) જે આપોઆપ સાફ થવો જોઈએ.
TTLs સેટ કરવું (EX/PX creation પર, EXPIRE પછીથી), તેમને ચેક કરવું (TTL, તેની -1/-2 return conventions સાથે), અને તેમને પ્રબંધિત કરવું (PERSIST) દૈનિક વ્યવહારિક જ્ઞાન છે.
Redis કીઓને કેવી રીતે expire કરે છે તે સમજવું (lazy expiration જ્યારે access થાય છે અને active background sampling ને મેમરી પાછું લેવા માટે ક્યારેય-access ન થયેલી કીઓ પણ સાથે) સમજાવે છે કે cleanup ખરેખર કેવી રીતે થાય છે.
મુખ્ય મૂલ્ય એ છે કે TTL એટલે Redis સ્વયંક્રિયપણે cleanup પ્રબંધે છે — કોઈ manual deletion code ની જરૂર નથી, ડેટા આપોઆપ expire થાય છે — જે Redis ને caching અને અસ્થાયી ડેટા માટે એટલું સુવિધાજનક બનાવે છે.
Caching, sessions, rate limiting, અને અસ્થાયી ડેટા Redis ના સૌથી સામાન્ય uses માંથી હોવાથી, અને TTL આ બધામાં આપોઆપ expiration સક્ષમ કરતું મેકેનિઝમ હોવાથી, key expiration સમજવું — TTLs સેટ કરવું/ચેક કરવું/પ્રબંધન કરવું, કેવી રીતે expiration કાર્ય કરે છે, અને તેના સામાન્ય ઉપયોગો — આવશ્યક, વારંવાર લાગુ કરવામાં આવતું Redis જ્ઞાન છે, એક feature જેનો તમે સતત ઉપયોગ કરશો અને Redis સાથે કામ કરવાના સૌથી વ્યવહારિક મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ છે.