PHP सुपरग्लोबल्स म्हणजे काय?

Question

IT Interview Practice · Accepted Answer

**सुपरग्लोबल्स** हे PHP चे बिल्ट-इन व्हेरिएबल्स आहेत जे **प्रत्येक स्कोपमध्ये स्वयंचलितपणे उपलब्ध** असतात — ते विनंती डेटा, सर्व्हर माहिती, सेशन आणि बरेच काही धारण करतात. PHP स्क्रिप्ट्स येथून येणारी HTTP विनंती माहिती अ acccessा करण्याची यही पद्धती आहे.

## मुख्य सुपरग्लोबल्स

```php
<?php
$_GET       // query string parameters:  /page?id=5 → $_GET['id']
$_POST      // form POST data:            $_POST['username']
$_REQUEST   // combined GET + POST + COOKIE (avoid — ambiguous)
$_SERVER    // server/request info:       $_SERVER['REQUEST_METHOD'], ['HTTP_HOST']
$_SESSION   // session data (persists across requests)
$_COOKIE    // cookies sent by the browser
$_FILES     // uploaded files
$_ENV       // environment variables
$GLOBALS    // all global variables
```

हे सर्वत्र उपलब्ध असतात (`global` की वर्ड आवश्यक नाही), सामान्य व्हेरिएबल्स पेक्षा भिन्न जे त्यांच्या फंक्शनच्या स्कोपमध्ये असतात.

## विनंती डेटा अ accessा करणे

```php
// query parameters and form data
$id = $_GET['id'] ?? null;             // ?? provides a default if missing
$username = $_POST['username'] ?? '';

// request info
$method = $_SERVER['REQUEST_METHOD'];   // "GET", "POST"
$uri = $_SERVER['REQUEST_URI'];
$ip = $_SERVER['REMOTE_ADDR'];
```

## गंभीर सुरक्षा चेतावणी: कधीही सुपरग्लोबल डेटावर विश्वास करू नका

```php
// ❌ DANGEROUS — using raw input directly enables attacks
$query = "SELECT * FROM users WHERE id = " . $_GET['id'];   // SQL INJECTION!
echo $_GET['name'];                                          // XSS!

// ✅ ALWAYS validate, sanitize, and escape user input
$id = (int) $_GET['id'];                          // cast/validate
$stmt = $pdo->prepare("SELECT * FROM users WHERE id = ?");   // parameterized query
echo htmlspecialchars($_GET['name']);             // escape for output (prevent XSS)
```

**`$_GET`, `$_POST`, `$_COOKIE`, `$_REQUEST` मधील डेटा हा अविश्वसनीय वापरकर्ता इनपुट आहे** — त्याचा थेट वापर SQL injection, XSS आणि इतर हल्ले सक्षम करतो. नेहमी सत्यापित करा, डेटाबेससाठी parametrized queries वापरा आणि आउटपुट escape करा.

## हे महत्वाचे का आहे

सुपरग्लोबल्स PHP वेब विकास यांचे मूलभूत आहेत — स्क्रिप्ट्स येथून HTTP विनंती डेटा (query strings, form submissions, cookies, sessions, uploaded files, server info) पाहतात, तर त्यांना समजणे हा कोणत्याही वापरकर्ता इनपुट हाताळण्यासाठी आवश्यक दैनंदिन ज्ञान आहे.

प्रत्येक सुपरग्लोबल (`$_GET`, `$_POST`, `$_SERVER`, `$_SESSION`, इ.) मध्ये काय आहे आणि विनंती डेटा कसे अ accessा करायचे हे जाणून घेणे कोणत्याही PHP application बांधण्यासाठी आवश्यक आहे.

पण **सर्वात महत्वाचा बिंदु सुरक्षा आहे**: `$_GET`/`$_POST`/`$_COOKIE`/`$_REQUEST` मधील डेटा **अविश्वसनीय वापरकर्ता इनपुट** आहे, आणि त्याचा थेट वापर सर्वात सामान्य आणि धोकादायक वेब असुरक्षितते (SQL injection, XSS) यांचे मूळ कारण आहे.

हे समजून घेणे की सुपरग्लोबल विनंती डेटा **नेहमी** सत्यापित, सुरक्षितपणे वापरली (databases साठी parametrized queries) आणि आउटपुटमध्ये escape केली जावी हा गंभीर, सुरक्षा-आवश्यक ज्ञान आहे — कारण सुपरग्लोबल्स हे वापरकर्ता इनपुटचे प्रवेश बिंदू आहेत, त्यांचो चुकीचा हाताळ हीच जागा आहे जिथे अनेक गंभीर PHP सुरक्षा उल्लंघन निर्माण होतात, त्यांचो सुरक्षित हाताळ हा प्रत्येक PHP डेव्हलपरचा मूलभूत जबाबदारी आहे. (Laravel सारख्या आधुनिक frameworks हे सुपरग्लोबल्स सुरक्षित request abstractions मध्ये लपवतात, पण इनपुटवर विश्वास न करण्याचे मूलभूत तत्व कायम राहते.)

मुख्य सुपरग्लोबल्स

विनंती डेटा अ accessा करणे

गंभीर सुरक्षा चेतावणी: कधीही सुपरग्लोबल डेटावर विश्वास करू नका

हे महत्वाचे का आहे

संबंधित प्रश्न