DDL, DML, DCL आणि TCL म्हणजे काय?

Question

Accepted Answer

SQL आज्ञा त्यांच्या उद्देशानुसार **श्रेणींमध्ये** गटबद्ध केल्या जातात: **DDL** (स्कीमा परिभाषित करा), **DML** (डेटा हाताळा), **DCL** (प्रवेश नियंत्रण), आणि **TCL** (व्यवहार नियंत्रण). या श्रेणींची समज तुमचे SQL ज्ञान संघटित करते आणि भाषा कशी संरचित आहे हे स्पष्ट करते.

## DDL — डेटा डेफिनिशन लँग्वेज (रचना परिभाषित करते)

```sql
CREATE TABLE users (id INT, name VARCHAR(100));   -- create a table/index/database
ALTER TABLE users ADD COLUMN email VARCHAR(255);   -- modify structure
DROP TABLE users;                                   -- delete a table
TRUNCATE TABLE logs;                                -- empty a table (fast)
```

DDL डेटाबेस **स्कीमा** (टेबल, स्तंभ, अनुक्रमणिका, मर्यादा) परिभाषित करते आणि संपादित करते. नोट: DDL विधाने सामान्यत: **स्वयंचलितरित्या प्रतिबद्ध** होतात (बहुतेक डेटाबेसमध्ये व्यवहारात सामान्यत: रोल बॅक केले जाऊ शकत नाहीत).

## DML — डेटा हाताळणी भाषा (डेटा बदलते)

```sql
SELECT * FROM users;                  -- read (sometimes classed as DQL)
INSERT INTO users VALUES (...);        -- add rows
UPDATE users SET name = 'X' WHERE ..;  -- modify rows
DELETE FROM users WHERE ...;            -- remove rows
```

DML टेबलांच्या **डेटासह** काम करते — दैनंदिन प्रश्नांचे उत्तर देणे आणि संपादन. (`SELECT` काहीवेळा DQL, डेटा क्वेरी लँग्वेज म्हणून वेगळे केले जाते.)

## DCL — डेटा नियंत्रण भाषा (परवानग्या)

```sql
GRANT SELECT, INSERT ON users TO analyst;   -- give permissions
REVOKE INSERT ON users FROM analyst;         -- take them away
```

DCL **प्रवेश नियंत्रण** व्यवस्थापित करते — डेटाबेस ऑब्जेक्ट्सवर परवानग्या प्रदान करते आणि रद्द करते (सुरक्षा).

## TCL — व्यवहार नियंत्रण भाषा

```sql
BEGIN;                       -- start a transaction
COMMIT;                       -- save all changes permanently
ROLLBACK;                     -- undo changes since the last commit
SAVEPOINT sp1;                -- a partial rollback point
ROLLBACK TO sp1;
```

TCL **व्यवहार** व्यवस्थापित करते — प्रतिबद्ध करणे, मागे घेणे, आणि सेव्हपॉइंट्स (सर्व-किंवा-काहीही हमी).

## सारांश

```text
DDL → CREATE, ALTER, DROP, TRUNCATE   — define/modify SCHEMA (structure)
DML → SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE  — work with DATA
DCL → GRANT, REVOKE                    — control ACCESS (permissions)
TCL → COMMIT, ROLLBACK, SAVEPOINT      — control TRANSACTIONS
```

## हे महत्वाचे का आहे

DDL/DML/DCL/TCL श्रेणी समजणे हे मूल्यवान ज्ञान आहे जे **SQL चे तुमचे समज संघटित करते** — हे SQL ज्ञान, संवाद आणि डेटाबेस आज्ञा विचार करण्यामध्ये सहायता करणारी विविध प्रकारच्या ऑपरेशन्सचा एक स्पष्ट मानसिक फ्रेमवर्क प्रदान करते.

श्रेणी जाणून घेतल्याने विशिष्ट उद्देश्य स्पष्ट होतात: **DDL** (स्कीमा परिभाषित आणि संपादित करणे — टेबल, अनुक्रमणिका, मर्यादा), **DML** (दैनंदिन डेटा ऑपरेशन्स — पंक्ती प्रश्नांचे उत्तर देणे आणि संपादन), **DCL** (प्रवेश नियंत्रण — सुरक्षासाठी परवानग्या), आणि **TCL** (व्यवहार नियंत्रण — डेटा-अखंडता हमी प्रदान करणारे प्रतिबद्धता/रोलबॅक).

ही वर्गीकरण अनेक कारणांसाठी उपयोगी आहे: हे तुम्हाला SQL च्या संरचना समजण्यास मदत करते (केवळ विच्छेदित आज्ञा नाहीत), महत्वाचे वर्तन अंतर स्पष्ट करते (उदा **DDL सामान्यत: स्वयंचलितरित्या प्रतिबद्ध होते** आणि रोल बॅक केले जाऊ शकत नाहीत, DML च्या विपरीत जे व्यवहारांमध्ये काम करते — एक महत्वाचा व्यावहारिक फरक), आणि डेटाबेस ऑपरेशन्सवर चर्चा करण्यासाठी सामायिक शब्दावली प्रदान करते.

स्कीमा व्याख्या (DDL), डेटा हाताळणी (DML), प्रवेश नियंत्रण (DCL), आणि व्यवहार व्यवस्थापन (TCL) हे स्वतंत्र श्रेणी आहेत जांचे वेगवेगळे वर्तन आणि उद्देश्य आहेत हे समजणे तुम्हाला SQL च्या संपूर्ण क्षेत्राचा एक सुसंगत फ्रेमवर्क देते.

अधिक संकल्पनात्मक असले तरी विशिष्ट तंत्र नसले, SQL आज्ञा श्रेणी समजणे हे मूल्यवान मूलभूत ज्ञान आहे जे तुमचा संपूर्ण SQL समज संघटित करते, वर्तन अंतर स्पष्ट करते (जसे DDL स्वयंचलित-प्रतिबद्धता), आणि SQL भाषा आणि त्याच्या विविध परिचालन डोमेनचे संरचित समज दर्शविणारा सामान्य साक्षात्कार विषय आहे — व्यापक SQL ज्ञानासाठी एक उपयोगी संघटनात्मक संकल्पना.