`.gitignore` फाइल के हो र यसलाई कसरी प्रयोग गर्ने हो?

Question

Accepted Answer

A **.gitignore** फाइलले Git लाई बताउँछ कुन फाइल र डाइरेक्टरी **अलग गर्ने** हो — version control मा ट्र्याक गर्न नहीं। यो generated files, dependencies, secrets, र environment-specific files लाई बाहिर निकाल्न प्रयोग गरिन्छ जो commit गरिनु हुँदैन।

## .gitignore ले के गर्छ

```text
# .gitignore — patterns of files Git should NOT track
node_modules/          # dependencies (reinstalled from package files, don't commit)
dist/                  # build output (generated, don't commit)
*.log                  # log files
.env                   # ⚠️ SECRETS / environment variables — NEVER commit!
.DS_Store              # OS-specific junk
.vscode/               # editor config (often personal)
build/
coverage/
*.tmp
```

Git यी patterns सँग मेल खाने फाइलहरू अलग गर्छ — तिनीहरू `git status` मा देखिने छैनन्, stage गरिने छैनन्, र commit गरिने छैनन्।

## Pattern syntax

```text
node_modules/    → ignore a directory (and everything in it)
*.log            → ignore all files with a .log extension
!important.log   → EXCEPTION: do NOT ignore this (negation)
/build           → ignore "build" only in the root (leading slash = root-relative)
doc/*.txt        → .txt files in doc/ but not subdirectories
**/temp          → "temp" anywhere in the tree
```

## के अलग गर्ने (सामान्य categories)

```text
✓ DEPENDENCIES — node_modules/, vendor/ (reinstalled from manifests; huge, don't commit)
✓ BUILD OUTPUT — dist/, build/, *.o (generated from source)
✓ SECRETS — .env, credentials, keys (⚠️ NEVER commit secrets — a serious security issue)
✓ ENVIRONMENT/OS/EDITOR files — .DS_Store, .idea/, .vscode/ (personal/machine-specific)
✓ LOGS, caches, temp files
```

```text
⚠️ Already-tracked files aren't ignored by adding them later — untrack first:
   git rm --cached <file>   (then commit; .gitignore prevents re-adding)
```

## किन महत्त्वपूर्ण छ

`.gitignore` बुझ्नु **repositories लाई स्वच्छ र सुरक्षित राख्न** महत्त्वपूर्ण छ, त्यसैले यो आवश्यक व्यावहारिक Git ज्ञान हो।

A `.gitignore` फाइलले फाइलहरू बाहिर निकाल्छ जो **version control मा हुनु हुँदैन**, धेरै वास्तविक आवश्यकता पूरा गर्दै।

यो repositories लाई **generated/derived files** (build output, compiled artifacts) र **dependencies** (`node_modules`, जो ठूलो छन् र manifest files बाट पुनः install गरिन्छन् — तिनीहरू commit गर्नु repo लाई फुलाउँछ) बाहिर निकालेर स्वच्छ राख्छ — त्यसै गरी repository मा केवल অর्थपूर्ण source हुन्छ।

यो **environment-specific र personal files** (OS junk जस्तै `.DS_Store`, editor configs) बाहिर निकाल्छ जो repository लाई अव्यवस्थित गर्छ र noise का कारण हुन्छन्।

सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, यो **security** को लागि आवश्यक छ: **secrets** (`.env` files, credentials, API keys) बाहिर निकाल्नु महत्त्वपूर्ण छ किनकि **secrets commit गर्नु गम्भीर security गल्ति हो** — एक पटक committed भएपछी, secrets repository को history मा हुन्छ (र सम्भवत: remote/public repos मा push गरिएको जहाँ तिनीहरू exploit गरिन सक्छन्), त्यसैले `.gitignore` गलतीले sensitive data commit गर्न रोक्नको लागि मुख्य रक्षा हो।

**Pattern syntax** (directories, wildcards, negation, root-relative) बुझ्नुले तपाईलाई प्रभावकारी ignore rules लेख्न दिन्छ, र महत्त्वपूर्ण gotcha बुझ्नु कि **already-tracked files लाई untrack गरिनु** (`git rm --cached`) को लागि `.gitignore` प्रभाव हुन सक्छ भन्ने कुरा साधारण भ्रमलाई रोक्छ।

चूँकि स्वच्छ repositories (कुनै generated files, dependencies, वा clutter नहीं) र विशेष गरी **secrets commit नगर्ने** repository quality र security को लागि महत्त्वपूर्ण छ, र चूँकि `.gitignore` tracked हुनु नहुने फाइलहरू बाहिर निकाल्नको लागि मानक mechanism हो, `.gitignore` बुझ्नु — के अलग गर्ने (dependencies, build output, र विशेष गरी secrets), pattern syntax, र untracking gotcha — स्वच्छ, सुरक्षित repositories राख्न आवश्यक, बारम्बार-प्रयोग गरिने Git ज्ञान हो, जहाँ version control बाहिर secrets राख्नको security पक्ष विशेष गरी महत्त्वपूर्ण छ।