Collections Framework Java को unified set of interfaces र classes हो जो objects को समूह store र manipulate गर्नको लागि — List, Set, Map, Queue, र तिनका implementations। यसले ready-made, well-tested data structures प्रदान गरे ताकि तपाइले आफ्नै को दिर रार्को दुर्लभ रूपमा बनाउनु पर्दैन।
Collection
├── List — ordered, allows duplicates, indexed access
├── Set — no duplicates, models uniqueness
└── Queue — FIFO/priority ordering for processing
Map (separate hierarchy) — key→value pairs
List<String> list = new ArrayList<>(); // backed by an array — fast random access
list.add("a");
list.get(0); // index access — O(1)
list.contains("a"); // O(n) search
// LinkedList — fast insert/remove at ends, O(n) random access
ArrayList (array-backed, fast indexing) यो default हो; LinkedList बारम्बार end insertions को लागि उपयुक्त छ।
Set<String> set = new HashSet<>(); // O(1) add/contains, NO order
set.add("a");
set.add("a"); // ignored — duplicates not allowed
set.contains("a"); // O(1) — great for membership tests
// TreeSet — sorted order; LinkedHashSet — insertion order
HashSet O(1) uniqueness checks दिन्छ; TreeSet elements लाई sorted राख्छ।
Map<String, Integer> map = new HashMap<>(); // O(1) get/put, no order
map.put("age", 30);
map.get("age"); // 30
map.getOrDefault("x", 0); // safe access with default
map.computeIfAbsent("list", k -> new ArrayList<>()); // handy for grouping
// TreeMap — sorted by key; LinkedHashMap — insertion order
HashMap O(1) key-based lookup को लागि workhorse हो।
Need ordered + indexed + duplicates → ArrayList
Need uniqueness, fast lookup → HashSet
Need key→value, fast lookup → HashMap
Need sorted order → TreeSet / TreeMap
Need FIFO processing → ArrayDeque / LinkedList (Queue)
Need thread-safety → ConcurrentHashMap, etc.
ArrayList: get O(1), add-end O(1), contains/remove O(n)
HashMap/HashSet: get/put/contains O(1) average
TreeMap/TreeSet: O(log n) (sorted)
LinkedList: add/remove-ends O(1), get O(n)
Collections Framework Java को सबैभन्दा अधिक प्रयोग हुने भागहरू मध्ये एक हो — लगभग हरेक program यसको साथ data को समूह store र process गरे।
सही collection छनौट गर्नु एक मुख्य कौशल हो जो सीधै correctness र performance लाई असर गरे: ArrayList ordered indexed data को लागि, HashSet uniqueness को लागि, HashMap fast key lookups को लागि, र sorted/concurrent variants जब आवश्यक छ।
Interfaces (List/Set/Map/Queue) बुझ्ने, तिनका implementations, र विशेष गरी performance characteristics (HashMap O(1) lookup बनाम O(n) list search) ले तपाइलाई wrong one मा default गर्नुको सट्टा appropriate structure छनौट गर्न सक्षम बनाउदछ (slow code को सामान्य कारण)।
यो foundational, practical knowledge हो everyday Java development को लागि।