Zote zinaepuka shared mutable state kwa kuwa na entities zinazoendana zinazowasiliana kwa messages badala ya locks — actors humiliki private state na kutuma messages zenye anwani; CSP ina processes zisizo na majina zinazopitisha thamani kupitia channels. "Don't communicate by sharing memory; share memory by communicating."
Actor model (Erlang, Akka)
Kila actor ina mailbox ya faragha na huchakata messages moja kwa wakati. Actors zina majina/anwani, hutuma kwa njia ya asynchronous (fire-and-forget), na kamwe hazishiriki state — hivyo hakuna locks zinazohitajika ndani ya actor. Supervision trees huanzisha upya actors zilizo-crash.
Actor A ──send msg──▶ [mailbox] Actor B (B processes serially, own state)
