AWS मा डिजास्टर रिकभरी कसरी गर्नु हुन्छ?

Question

Accepted Answer

**डिजास्टर रिकभरी (DR)** भनेको ठूलो विफलता वा आपदा पछि सिस्टम र डेटा कसरी पुनः प्राप्त गर्ने भन्ने योजना हो। AWS ले DR रणनीति प्रदान गर्छ जसमा **रिकभरी गति**, **डेटा हानि**, र **लागत**को बीच विभिन्न समझौता गर्न सकिन्छ — RTO र RPO उद्देश्य द्वारा परिभाषित।

## मुख्य अवधारणा: RTO र RPO

```text
RTO (Recovery Time Objective) → how QUICKLY you must recover (acceptable downtime)
RPO (Recovery Point Objective) → how much DATA LOSS is acceptable (recover to how
  recent a point — e.g. "at most 5 minutes of data lost")
→ Lower RTO/RPO (faster recovery, less data loss) = higher cost/complexity.
  Define these based on business needs; they drive the DR strategy choice.
```

## DR रणनीति (लागत बनाम रिकभरी-गति समझौता)

```text
1. BACKUP & RESTORE → back up data (to S3, snapshots); restore after a disaster
   → cheapest; slowest recovery (hours); higher RPO. For tolerant workloads.
2. PILOT LIGHT → core systems (e.g. database, replicated) kept minimal/ready;
   scale up the rest on disaster → moderate cost, faster recovery
3. WARM STANDBY → a scaled-down but RUNNING copy in another region; scale up on failover
   → higher cost, fast recovery (minutes)
4. MULTI-SITE ACTIVE-ACTIVE → full running copies in multiple regions serving traffic
   → highest cost/complexity; near-zero RTO/RPO. For the most critical systems.
```

## व्यावहारिक DR अभ्यास

```text
✓ Regular, tested BACKUPS (automated; cross-region copies; verify they restore!)
✓ Cross-REGION strategy for region-level disasters (DR often = another region)
✓ INFRASTRUCTURE AS CODE → recreate environments quickly/reliably
✓ TEST DR plans regularly (a plan never tested may fail when needed)
✓ Automate failover where possible; document runbooks
→ Match the strategy to the workload's RTO/RPO and budget.
```

## किन महत्त्वपूर्ण छ

डिजास्टर रिकभरी बुझ्नु वरिष्ठ-स्तरको महत्त्वपूर्ण ज्ञान हो किनकि **ठूलो विफलताबाट पुनः प्राप्त गर्नु व्यावसायिक-महत्त्वपूर्ण प्रणालीहरूको लागि आवश्यक हो**, र AWS DR मा महत्त्वपूर्ण समझौता समावेश हुन्छ, त्यसैले यो लचीला प्रणाली डिजाइन गर्नको लागि मूल्यवान छ।

DR यस वास्तविकतालाई सम्बोधन गर्छ कि ठूलो आपदा हुन सक्छ (क्षेत्र विफलता, डेटा भ्रष्टाचार, विनाशकारी त्रुटि), र **व्यावसायिक-महत्त्वपूर्ण प्रणालीहरू पुनः प्राप्त हुन सक्षम हुनै पर्छ** — डाउनटाइम वा डेटा हानिको गम्भीर परिणाम हुने प्रणालीहरूको लागि DR योजना आवश्यक बनाउँछ।

**RTO र RPO** बुझ्नु मौलिक छ: यी उद्देश्य (तपाईंले कति छिट्टै पुनः प्राप्त गरिरहनु पर्छ, र कति डेटा हानि स्वीकार्य छ) **DR रणनीति चलाउँछ** र व्यावसायिक आवश्यकताको आधारमा परिभाषित गरिनुपर्छ — यो स्पष्ट गर्दछ कि DR एक आकार-सबै-फिट नभई एक जानबुझेर ट्रेडअफ हो।

**DR रणनीति** र तिनको **लागत-बनाम-रिकभरी-गति ट्रेडअफ** बुझ्नु — ब्याकअप र पुनरुस्थापना (सबैभन्दा सस्तो, सबैभन्दा ढिलो), पाइलट लाइट (मुख्य प्रणाली तयार), गर्म स्ट्यान्डबाई (स्केल-डाउन चल्ने कपी, द्रुत रिकभरी), र मल्टी-साइट सक्रिय-सक्रिय (पूर्ण चल्ने कपी, शून्य RTO/RPO को निकट तर उच्चतम लागत) — उपयुक्त रणनीति छनौट गर्नको लागि मुख्य ज्ञान हो: अधिक माँग गर्ने रिकभरी उद्देश्य अधिक खर्च गर्छन्, त्यसैले रणनीति कार्यभारको महत्त्वको सাथ मेल खानु पर्छ र बजेट।

**व्यावहारिक DR अभ्यास** बुझ्नु (नियमित परीक्षण गरिएको ब्याकअप, क्षेत्र-स्तरको आपदाको लागि क्रस-क्षेत्र रणनीति, द्रुत पर्यावरण पुनर्निर्माणको लागि Infrastructure as Code, र महत्त्वपूर्ण रूपमा **DR योजना परीक्षण गर्नु** किनकि परीक्षण नगरिएको योजना प्रायः आवश्यकतामा विफल हुन्छ) — परिपक्व अपरेशनल अनुशासन प्रतिबिम्ब गर्छ।

आपदाबाट पुनः प्राप्त गर्नु महत्त्वपूर्ण प्रणालीहरूको लागि आवश्यक हुन्छ र DR मा वास्तविक ट्रेडअफ समावेश हुन्छ (रिकभरी गति, डेटा हानि, लागत) जुन व्यावसायिक आवश्यकताको सँग मेल खानु पर्छ, र RTO/RPO, DR रणनीति, र व्यावहारिक अभ्यास बुझ्नुले उपयुक्त रिकभरी क्षमता डिजाइन गर्न सक्षम गर्छ, AWS मा डिजास्टर रिकभरी बुझ्नु लचीला प्रणाली निर्माणको लागि महत्त्वपूर्ण वरिष्ठ-स्तरको ज्ञान हो — व्यावसायिक-महत्त्वपूर्ण कार्यभारहरू सञ्चालन गर्ने जिम्मेदारी बहन गर्ने वरिष्ठ भूमिकाहरूको लागि अपेक्षा गरिएको जोखिम-व्यवस्थापन र लचीलापन-योजनाको परिपक्वताको महत्त्वपूर्ण पहलु, जहाँ विफलता र डेटा हानिको गम्भीर परिणाम हुन्छ।