तपाइँ सिस्टम डिजाइनमा डेटाबेस कसरी छनोट गर्नुहुन्छ?

Question

Accepted Answer

सही **डेटाबेस** छनोट गर्नु एक मुख्य सिस्टम-डिजाइन निर्णय हो — **SQL (relational)** र **NoSQL** प्रकारहरू (document, key-value, आदि) को बीचमा, डेटा, पहुँच प्याटर्न, स्केल, र स्थिरता आवश्यकताको आधारमा। विभिन्न डेटाबेसहरू विभिन्न आवश्यकताहरूको लागि उपयुक्त हुन्छन्।

## SQL बनाम NoSQL (मुख्य छनोट)

```text
SQL (relational: PostgreSQL, MySQL) → structured data, tables, relationships, ACID:
  ✓ strong consistency, complex queries/joins, transactions, well-defined schema
  ✓ for: relational data, transactions, complex queries (most traditional apps)
NOSQL → various non-relational models, flexible schema, often easier horizontal scaling:
  → DOCUMENT (MongoDB) → flexible JSON-like docs
  → KEY-VALUE (Redis, DynamoDB) → simple, fast lookups, caching
  → WIDE-COLUMN (Cassandra) → massive scale, high write throughput
  → GRAPH (Neo4j) → relationships/networks
  ✓ for: flexible schema, huge scale, specific access patterns, high throughput
```

## कसरी छनोट गर्ने

```text
Consider:
  → DATA structure → relational/structured (SQL) vs flexible/varied (NoSQL document)
  → ACCESS PATTERNS → complex queries/joins (SQL) vs simple key lookups (key-value)
  → SCALE → massive horizontal scale / huge write volume (some NoSQL) vs moderate (SQL fine)
  → CONSISTENCY → strong consistency/transactions (SQL) vs eventual OK (some NoSQL)
  → choose the database that FITS the requirements (not just what's trendy)
```

## Polyglot persistence

```text
→ Use DIFFERENT databases for different needs in one system ("polyglot persistence"):
  e.g. PostgreSQL for core data + Redis for caching + Elasticsearch for search
→ no single database is best for everything → use the right tool for each job
```

## किन यो महत्त्वपूर्ण छ

डेटाबेस छनोट गर्न कसरी गर्ने भन्ने कुरा बुझ्नु आधारभूत छ किनभने **डेटाबेस छनोट एक मुख्य, परिणामपूर्ण सिस्टम-डिजाइन निर्णय** हो जसले सिस्टमको क्षमतालाई महत्त्वपूर्ण रूपमा असर गर्छ, त्यसैले यो आवश्यक ज्ञान हो।

डेटाबेस अधिकांश प्रणालीहरूको केन्द्रबिन्दु हो, र सही छनोट गर्नु — **SQL (relational)** र विभिन्न **NoSQL** प्रकारहरू — आवश्यकताको आधारमा एक महत्त्वपूर्ण आर्किटेक्चरल निर्णय हो।

**SQL बनाम NoSQL** को भेद बुझ्नु आधारभूत छ: SQL डेटाबेसहरूले शक्तिशाली स्थिरता, जटिल क्वेरी र joins, लेनदेन, र संरचित स्कीमा प्रदान गर्छन् (relational डेटा र परम्परागत अनुप्रयोगहरूको लागि उपयुक्त), जबकि NoSQL डेटाबेसहरूले लचकदार स्कीमा र प्राय: सहज तेर्सो स्केलिङ अफर गर्छन्, विभिन्न प्रकारहरू (document, key-value, wide-column, graph) सँग विभिन्न आवश्यकताहरूको लागि उपयुक्त (लचकदार डेटा, विशाल स्केल, उच्च throughput, विशेष पहुँच प्याटर्न)।

**कसरी छनोट गर्ने** भन्ने कुरा बुझ्नु — डेटा संरचनाको आधारमा (relational बनाम लचकदार), पहुँच प्याटर्न (जटिल क्वेरी बनाम सरल lookups), स्केल (विशाल तेर्सो स्केल बनाम मध्यम), र स्थिरता आवश्यकता (शक्तिशाली बनाम अन्तिम) — मुख्य कौशल हो, डेटाबेस छनोट गर्ने महत्त्वपूर्ण सिद्धान्त सँग जो **आवश्यकताहरूमा फिट हुन्छ** बनाम जो ट्रेन्डी छ।

**Polyglot persistence** बुझ्नु — एक प्रणालीमा विभिन्न आवश्यकताहरूको लागि विभिन्न डेटाबेसहरू प्रयोग गर्नु (जस्तै PostgreSQL मुख्य डेटाका लागि, Redis क्यासिङको लागि, Elasticsearch खोजको लागि) — परिपक्व स्वीकृति प्रतिबिम्बित गर्छ कि कुनै पनि एकल डेटाबेस सबै कुरामा सर्वश्रेष्ठ छैन, त्यसैले प्रत्येक काममा सही उपकरण प्रयोग गर्नु प्राय: इष्टतम छ।

डेटाबेस अधिकांश प्रणालीहरूको केन्द्रबिन्दु भएकोले र सही छनोट गर्नु (SQL बनाम NoSQL प्रकारहरू, डेटा, पहुँच प्याटर्न, स्केल, र स्थिरताको आधारमा) सिस्टमको क्षमतालाई महत्त्वपूर्ण रूपमा असर गर्छ र एक मुख्य डिजाइन निर्णय हो, र छनोट गर्न कसरी गर्ने र polyglot-persistence दृष्टिकोण बुझ्नु आधारभूत भएकोले, डेटाबेस छनोट गर्न कसरी गर्ने भन्ने कुरा बुझ्नु आवश्यक, आधारभूत सिस्टम-डिजाइन ज्ञान हो — सिस्टम डिजाइनमा एक मुख्य, परिणामपूर्ण निर्णय, डेटाबेस विकल्पहरू र आवश्यकताहरूसँग तिनीहरूलाई कसरी मेल गर्ने भन्ने कुरा बुझ्न आवश्यक छ, र उपयुक्त डेटा भण्डारणसँग प्रणालीहरू डिजाइन गर्न केन्द्रीय छ।