CQRS (Command Query Responsibility Segregation) डेटा बदलण्यासाठी वापरले जाणारे मॉडेल आणि डेटा वाचण्यासाठी वापरले जाणारे मॉडेल वेगळे करते. लिहिण्याची बाजू व्यावसायिक नियमांवर लक्ष देते; वाचण्याची बाजू माहिती दाखवण्यासाठी किंवा शोधण्यासाठी मांडते.
उदाहरणार्थ, चित्रपटाचे तिकीट बुक करताना जागा उपलब्ध आहे का हे तपासावे लागते. तिकिटांची यादी दाखवण्यासाठी चित्रपटाचे नाव, शोची वेळ आणि आसनाचा तपशील लागतो. दोन्ही कामे त्याच डेटाशी संबंधित असली तरी त्यांची प्रक्रिया वेगळी असते.
दोन्ही मॉडेल एकाच ॲप्लिकेशनमध्ये राहू शकतात आणि एक डेटाबेस वापरू शकतात. CQRS साठी दोन डेटाबेस, क्यू किंवा Event Sourcing आवश्यक नाही.
ग्राहकाने आसन निवडल्यावर विनंती लिहिण्याच्या बाजूकडे जाते. प्रणाली तपासणी करून बुकिंग साठवते; योग्य डेटा बंधने असलेल्या ट्रान्झॅक्शनने एकाच शोमधील एक आसन दोन ग्राहकांना बुक होऊ देऊ नये. डेटा यशस्वीपणे लिहिल्यावर ग्राहकाला पुष्टी मिळते.
ग्राहक “माझी तिकिटे” उघडतो तेव्हा वाचण्याची बाजू चित्रपटांची नावे, वेळा आणि आसनांसह यादी देते. बुकिंगचे नियम न बदलता यादीची मांडणी बदलता येते.
क्वेरींना जास्त संसाधने लागत असतील तर सर्व तपशील आधीच एकत्र केलेला स्वतंत्र वाचन तक्ता ठेवता येतो. तो असिंक्रोनस पद्धतीने अद्ययावत होत असेल तर नवीन तिकीट लगेच दिसणार नाही; यादी रिफ्रेश होत असताना इंटरफेसने यशस्वी बुकिंगची पुष्टी दाखवत राहावे.
डेटा बदलताना महत्त्वाचे व्यावसायिक नियम लागू होत असतील, पण स्क्रीन किंवा अहवालांसाठी अगदी वेगळी मांडणी हवी असेल, तेव्हा CQRS उपयोगी ठरते. ते संपूर्ण प्रणालीऐवजी फक्त तिकीट बुकिंगसाठीही वापरता येते.
फक्त साध्या नोंदी तयार, वाचणे, बदलणे आणि काढून टाकणे एवढेच करणाऱ्या ॲप्लिकेशनमध्ये एक सामायिक मॉडेल विकसित करणे अनेकदा सोपे असते.
सविस्तर उत्तरांसह IT मुलाखत प्रश्नांचे ग्रंथालय — Junior पासून Senior पर्यंत.
देणगी द्या