OOP จัดระเบียบโค้ดรอบ ๆ วัตถุที่รวม สถานะที่เปลี่ยนแปลงได้กับพฤติกรรม; การเขียนโปรแกรมเชิงฟังก์ชัน (FP) จัดระเบียบโค้ดรอบ ๆ ฟังก์ชันที่บริสุทธิ์ และ ข้อมูลที่ไม่เปลี่ยนแปลง โดยถือว่าการคำนวณเป็นการแปลงข้อมูล สิ่งเหล่านี้เป็นอคติเริ่มต้นที่แตกต่างกัน ไม่ใช่สิ่งตรงกันข้าม — และภาษาสมัยใหม่ส่วนใหญ่ผสมทั้งสองอย่าง
| OOP | FP | |
|---|---|---|
| หน่วย | วัตถุ (สถานะ + วิธีการ) | ฟังก์ชัน |
| สถานะ | ห่อหุ้ม บ่อยครั้งเปลี่ยนแปลงได้ | ไม่เปลี่ยนแปลง; หลีกเลี่ยงผลข้างเคียง |
| ความหลากหลายหลายวิธี | Subtyping / dynamic dispatch | ฟังก์ชันลำดับที่สูงกว่า generics |
| เพิ่มเติม ประเภท | ง่าย (คลาสใหม่) | ยากกว่า (สัมผัสทุกฟังก์ชัน) |
| เพิ่มเติม การทำงาน | ยากกว่า (สัมผัสทุกคลาส) | ง่าย (ฟังก์ชันใหม่) |
แถวสุดท้ายนี้คือ ปัญหาการแสดงออก: แต่ละการนำเสนออพยพทำให้แกนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงง่ายและอีกแกนหนึ่งยาก
# OOP: data + behavior together, dispatch by type
class Circle:
def __init__(self, r): self.r = r
def area(self): return 3.14159 * self.r ** 2
# FP: data is dumb; behavior is a separate pure function
def area(shape):
match shape:
case ("circle", r): return 3.14159 * r ** 2
case ("square", s): return s * s
OOP → rich domains with identity & lifecycle (orders, sessions, UI widgets)
FP → data pipelines, transformations, concurrency (immutability avoids races)
ภาษาสมัยใหม่เป็นแบบหลาย paradigm (Scala, Kotlin, Python, Java/C# สมัยใหม่) ดังนั้นทักษะในทางปฏิบัติคือ เลือกเครื่องมือที่เหมาะสมสำหรับปัญหาแต่ละข้อ ไม่ใช่การเลือกกลุ่ม
การเน้น FP เกี่ยวกับความไม่เปลี่ยนแปลงและฟังก์ชันบริสุทธิ์ได้เปลี่ยนแปลงการปฏิบัติที่ดีที่สุดของ OOP — วัตถุค่าที่ไม่เปลี่ยนแปลงและการฉีดความสัมพันธ์ของพฤติกรรมเป็นแนวคิด FP ซึ่งเป็นมาตรฐานในการออกแบบ OO ที่ดีแล้ว