Spójrz na wykorzystanie zasobów i nasycenie, a następnie potwierdź pomiarami. Systematyczne podejście — metoda USE (Utilization, Saturation, Errors) — sprawdza każdy zasób, aby nie obwinić niewłaściwego.
Dla każdego zasobu (CPU, pamięć, dysk, sieć) zadaj trzy pytania:
UTILIZATION → how busy is it (% time in use)?
SATURATION → how much queued/waiting work (load, run queue, swap)?
ERRORS → any errors (dropped packets, disk errors, OOM kills)?
→ a resource that is saturated, not just busy, is usually the bottleneck.
Każdy zasób ma odrębny podpis, który można odczytać za pomocą narzędzi standardowych:
CPU → top/htop: high %us or load > #cores, run queue backed up
MEMORY → free/vmstat: low free RAM + high SWAP in/out (si/so) → swapping = thrashing
DISK I/O→ iostat/vmstat: high %iowait, %util ~100%, high await → I/O-bound
NETWORK → iftop/sar/ss: bandwidth saturated, retransmits, high latency
Kluczowe rozróżnienia: wysokie obciążenie z wysokim %us oznacza CPU-bound; swapping (si/so) oznacza presję pamięci; wysokie %iowait oznacza, że CPU jest bezczynny czekając na dysk; wysoka opóźnienie/retransmisje wskazuje na sieć.
$ vmstat 1
r b swpd free si so bi bo us sy id wa
8 0 0 120m 0 0 12 20 92 6 2 0 ← CPU-bound (id=0, wa=0)
1 3 800m 30m 40 120 900 8 5 3 2 90 ← I/O + swap (wa=90, so>0)
Nigdy nie zatrzymuj się na jednej liczbie. Profiluj proces (np. perf, profiler CPU/heap), aby znaleźć gorącą funkcję lub alokację, zmień jedną rzecz i zmierz ponownie. Objawy mogą być mylące — wysokie CPU może być zajętym czekaniem spowodowanym contention blokad, a nie rzeczywistą pracą.
Naprawienie niewłaściwego zasobu (dodanie RAM do komputera związanego z CPU) marnuje pieniądze i nie pomaga. Metoda USE plus właściwe narzędzie szybko izoluje rzeczywiste ograniczenie, a ponowny pomiar potwierdza, że naprawa przesunęła igłę.