Η OOP οργανώνει τον κώδικα γύρω από αντικείμενα που συνδυάζουν μεταβλητή κατάσταση με συμπεριφορά· ο συναρτησιακός προγραμματισμός (FP) οργανώνει τον κώδικα γύρω από καθαρές συναρτήσεις και αμετάβλητα δεδομένα, χειριζόμενο τον υπολογισμό ως μετατροπή δεδομένων. Είναι διαφορετικές προεπιλεγμένες προκαταλήψεις, όχι αντίθετες — και οι περισσότερες σύγχρονες γλώσσες συμπεριλαμβάνουν και τα δύο.
| OOP | FP | |
|---|---|---|
| Μονάδα | Object (state + methods) | Function |
| Κατάσταση | Ενκαψυλωμένη, συχνά μεταβλητή | Αμετάβλητη; αποφύγετε τις παρενέργειες |
| Πολυμορφισμός | Subtyping / dynamic dispatch | Higher-order functions, generics |
| Προσθήκη ενός τύπου | Εύκολο (νέα κλάση) | Δύσκολο (επαφή κάθε συνάρτησης) |
| Προσθήκη μιας πράξης | Δύσκολο (επαφή κάθε κλάσης) | Εύκολο (νέα συνάρτηση) |
Η τελευταία σειρά είναι το πρόβλημα της έκφρασης: κάθε παράδειγμα κάνει έναν άξονα αλλαγής εύκολο και τον άλλο δύσκολο.
# OOP: data + behavior together, dispatch by type
class Circle:
def __init__(self, r): self.r = r
def area(self): return 3.14159 * self.r ** 2
# FP: data is dumb; behavior is a separate pure function
def area(shape):
match shape:
case ("circle", r): return 3.14159 * r ** 2
case ("square", s): return s * s
OOP → rich domains with identity & lifecycle (orders, sessions, UI widgets)
FP → data pipelines, transformations, concurrency (immutability avoids races)
Οι σύγχρονες γλώσσες είναι πολυ-παραδειγματικές (Scala, Kotlin, Python, modern Java/C#), επομένως η πρακτική δεξιότητα είναι η επιλογή του σωστού εργαλείου ανά πρόβλημα, όχι η επιλογή μιας φυλής.
Η έμφαση της FP στην αμεταβλητότητα και τις καθαρές συναρτήσεις έχει αναδιαμορφώσει τις βέλτιστες πρακτικές OOP — τα αμετάβλητα αντικείμενα τιμών και η έγχυση εξάρτησης συμπεριφοράς είναι ιδέες FP που είναι πλέον τυπικές σε καλό σχεδιασμό OO.