तुम child_process वापरून बाहेरील प्रक्रिया कसे चलवता?

Question

Accepted Answer

**`child_process`** मॉड्यूल Node ला **इतर प्रोग्राम/कमांड** (shell कमांड, स्क्रिप्ट, इतर बायनरी) वेगळ OS प्रक्रिया म्हणून चालवण्याची परवानगी देते. सिस्टम टूल्स (git, ffmpeg, imagemagick) चालवण्यासाठी, CPU-गहन कार्य मुख्य प्रक्रियेच्या बाहेर पाठवण्यासाठी, किंवा इतर प्रोग्रामची समन्वय साधण्यासाठी उपयोगी.

## चार मुख्य पद्धती

```text
exec      → run a shell command, buffer all output (simple, small output)
execFile  → run a file directly (no shell — safer, faster)
spawn     → stream output (for large output / long-running processes)
fork      → spawn a new NODE process with an IPC channel (Node-to-Node)
```

## exec — साधा, बफर केलेला

```js
import { exec } from "child_process";

exec("ls -la", (err, stdout, stderr) => {
  if (err) return console.error(err);
  console.log(stdout); // the entire output, buffered into memory
});
```

`exec` छोट्या कमांडसाठी सुविधाजनक आहे परंतु सर्व आउटपुट बफर करते — मोठे आउटपुट तयार करणार्‍या कमांडसाठी धोकादायक (बफर लिमिट ओलांडू शकते).

## spawn — स्ट्रीमिंग (मोठ्या/सतत आउटपुटसाठी)

```js
import { spawn } from "child_process";

`spawn` आउटपुट तयार होताना स्ट्रीम करते (स्थिर मेमरी) आणि **अ्रे** म्हणून आर्गुमेंट घेते (shell स्ट्रिंग नाही) — दीर्घकालीन किंवा उच्च-आउटपुट प्रक्रियांसाठी योग्य निवड.

## सुरक्षा चेतावणी: कमांड इंजेक्शन

```js
// ❌ DANGEROUS — user input in a shell command enables injection
exec(`convert ${userFilename} out.png`); // userFilename = "; rm -rf /" → disaster

// ✅ use execFile/spawn with an args array — no shell interpolation
execFile("convert", [userFilename, "out.png"]); // args passed safely, not parsed by a shell
```

`exec` shell स्ट्रिंगमध्ये कधीही अविश्वसनीय इनपुट इंटरपोलेट करू नका — हे **कमांड इंजेक्शन** सक्षम करते. इनपुट डेटा म्हणून पास केला जाईल, shell सिंटॅक्स नाही अशा प्रकारे `execFile`/`spawn` आर्गुमेंट अ्रे सह वापरा.

## Promise-आधारित वापर

```js
import { promisify } from "util";
const execAsync = promisify(exec);
const { stdout } = await execAsync("git rev-parse HEAD");
```

## महत्वाचे का आहे

`child_process` Node ला विस्तृत सिस्टमशी एकत्रित होऊ देते — CLI टूल्स (git, ffmpeg, imagemagick) चालवा, CPU-गहन कार्य वेगळ्या प्रक्रियांमध्ये पाठवा (event loop ब्लॉक होणे टाळा), आणि इतर प्रोग्रामची समन्वय साधा.

कोणती पद्धती वापरायची (`spawn` स्ट्रीमिंग/मोठ्या आउटपुटसाठी, `exec` साध्या कमांडसाठी, `fork` Node उपप्रक्रियांसाठी) आणि — गंभीरपणे — वापरकर्ता इनपुटसह `exec` चे **कमांड-इंजेक्शन जोखीम** (`execFile`/`spawn` आर्गुमेंट अ्रे सह कमी केलेला) हे प्रभावीपणे आणि सुरक्षितपणे वापरण्यासाठी आवश्यक आहे.