Node.jsमध्ये EventEmitter आणि job queue यांत काय फरक आहे?

Question

IT Interview Practice · Accepted Answer

EventEmitter आणि job queue निवडताना **काम कुठे चालले पाहिजे आणि प्रक्रिया थांबल्यास काय झाले पाहिजे** हे विचारा.

EventEmitter एका Node.js प्रक्रियेतील listener ला कळवतो. टिकाऊ queue काम पुढे worker कडून करण्यासाठी साठवते. दोन्ही जबाबदाऱ्या वेगळ्या करतात, पण failure वर्तन वेगळे आहे.

## 1. स्थानिक सूचनेचा प्रवास पाहा

एका component चे initialization झाले आणि त्याच प्रक्रियेतील इतर component ने प्रतिसाद द्यावा असे समजा. EventEmitter योग्य आहे: listener नोंदवा आणि event emit करा.

```text
[One process]
emit("ready") -> Listener A
              -> Listener B
```

Node.js नोंदणी क्रमाने listener synchronous पद्धतीने बोलावतो. Event नंतर येणाऱ्या listener साठी साठवला जात नाही आणि अपूर्ण काम process crash नंतर टिकत नाही. [Node.js Events](https://nodejs.org/api/events.html).

सूचना स्थानिक असून हरवली किंवा पुन्हा बनवली तरी चालत असेल तर हे योग्य. पाठवणारा थांबूनही काम टिकायला हवे असेल तर अपुरे आहे.

## 2. Async listener काय बदलतो ते समजा

Async listener asynchronous काम सुरू करू शकतो, पण emit त्याच्या promise ची वाट पाहत नाही. म्हणून बोलावण्याचा आणि पूर्ण होण्याचा क्रम एकच असेलच असे नाही.

Listener मधील CPU-heavy synchronous code तरी प्रक्रिया अडवतो. Throw झालेले error आणि rejected promise जाणीवपूर्वक हाताळा; captureRejections rejection error handling कडे पाठवू शकतो, पण काम साठवत किंवा retry करत नाही.

Async listener ची काम करण्याची पद्धत बदलतो. Memory event ला टिकाऊ queue बनवत नाही.

## 3. Queue मधील काम पाहा

आता ऑर्डर सेव्ह केल्यानंतर इनव्हॉइस शेवटी तयार झाला पाहिजे असे समजा. Worker उपलब्ध नसताना किंवा व्यस्त असताना queue सूचना ठेवते.

```text
[Producer] -> [Durable queue] -> [Available worker]
                    |                   |
              [Pending work]      [Result / retry]
```

Producer जॉब देतो; worker एक प्रयत्न करून निकाल लिहितो. Worker API पासून वेगळे deploy आणि scale होऊ शकतात. टिकाऊपणा queue storage आणि configuration वरच अवलंबून असतो.

सामान्य competing-worker queue मध्ये प्रत्येक प्रयत्न एक worker करतो. हे EventEmitter च्या सर्व listener ना event देण्यापेक्षा वेगळे आहे. अनेक स्वतंत्र subscriber ना प्रत्येकाला event हवा असल्यास योग्य delivery model निवडा किंवा configure करा.

## 4. सेव्ह करणे आणि enqueue यातील पोकळी तपासा

EventEmitter मध्ये ऑर्डर सेव्हनंतर emit आधी crash झाला तर इनव्हॉइस सूचना हरवते. टिकाऊ queue स्वीकारल्यानंतर जॉब जपते, पण database commit आणि submission मधील आधीची पोकळी आपोआप जपत नाही.

Outbox ऑर्डर आणि सूचना एकाच database transaction मध्ये ठेवून ती पोकळी बंद करतो. Publisher outbox वाचतो आणि नंतर जॉब पाठवतो.

Publisher ला confirmation न मिळाल्यास delivery पुन्हा होऊ शकते. इनव्हॉइसला स्थिर business key आणि unique constraint किंवा दुसरी idempotent रचना द्या. प्रयत्न पुन्हा केल्याने दुसरा इनव्हॉइस होऊ नये. [Idempotent jobs](https://docs.bullmq.io/patterns/idempotent-jobs).

## 5. प्रत्यक्ष गरजेशी तुलना करा

| गरज | EventEmitter | टिकाऊ job queue |
| --- | --- | --- |
| एका प्रक्रियेतील component ना कळवणे | थेट आणि हलके | साधारण अनावश्यक infrastructure वाढवते. |
| पाठवणारा थांबूनही काम ठेवणे | अंगभूत टिकाऊ नोंद नाही | योग्य storage आणि recovery ने शक्य. |
| Retry आणि backlog पाहणे | अॅपने बनवावे लागते | Queue ची सामान्य सुविधा, configuration सह. |
| दुसऱ्या मशीनवर काम | त्याची भूमिका नाही | Worker स्वतंत्र चालतात. |

Initialization साठी मी EventEmitter वापरेन. Failure नंतर सावरणाऱ्या इनव्हॉइस निर्मितीसाठी टिकाऊ queue आणि database handoff व duplicate प्रयत्नांची हाताळणी करेन.

Submission आधी, स्वीकारल्यानंतर आणि व्यवसाय परिणामानंतर process थांबवून चाचणी करा. निकाल वापरकर्त्याला अपेक्षित हमीशी जुळला पाहिजे.

**लक्षात ठेवा:** स्थानिक सूचना → EventEmitter; पुनर्प्राप्त होणारे background काम → टिकाऊ queue. महत्त्वाच्या परिणामांसाठी handoff आणि idempotency देखील आखा.

गरज	EventEmitter	टिकाऊ job queue
एका प्रक्रियेतील component ना कळवणे	थेट आणि हलके	साधारण अनावश्यक infrastructure वाढवते.
पाठवणारा थांबूनही काम ठेवणे	अंगभूत टिकाऊ नोंद नाही	योग्य storage आणि recovery ने शक्य.
Retry आणि backlog पाहणे	अॅपने बनवावे लागते	Queue ची सामान्य सुविधा, configuration सह.
दुसऱ्या मशीनवर काम	त्याची भूमिका नाही	Worker स्वतंत्र चालतात.

1. स्थानिक सूचनेचा प्रवास पाहा

2. Async listener काय बदलतो ते समजा

3. Queue मधील काम पाहा

4. सेव्ह करणे आणि enqueue यातील पोकळी तपासा

5. प्रत्यक्ष गरजेशी तुलना करा

संबंधित प्रश्न