तुम Node मध्ये configuration आणि secrets कसे व्यवस्थापित करता?

Question

Accepted Answer

Configuration (database URLs, API keys, ports, feature flags) तुमच्या कोडच्या **बाहेर** environment variables मध्ये असावे — कधीही hardcoded नसावे. हे secrets source control मधून बाहेर ठेवते आणि समान कोड dev, staging, आणि production मध्ये भिन्न settings सह चालू करू देते.

## तत्त्व: environment मधून config

```js
// ❌ NEVER hardcode secrets — they end up in git history forever
const dbUrl = "postgres://admin:password123@db.example.com";

// ✅ read from the environment
const dbUrl = process.env.DATABASE_URL;
const port = process.env.PORT || 3000;
```

हे **twelve-factor app** तत्त्व अनुसरण करते: config आणि code यांचे कठोर वेगळीकरण, म्हणून नव्या environment मध्ये deploy करणे म्हणजे env vars बदलणे, code नव्हे.

## स्थानिक development: .env files

```bash
# .env — local values, GITIGNORED (never committed)
DATABASE_URL=postgres://localhost/myapp_dev
JWT_SECRET=dev-secret
PORT=3000
```

```js
// load .env into process.env (older: dotenv; newer Node: --env-file flag)
import "dotenv/config";        // or: node --env-file=.env app.js
const secret = process.env.JWT_SECRET;
```

`.env` file स्थानिक config ठेवते; ते **gitignored असले पाहिजे**. एक `.env.example` commit करा (keys सह परंतु वास्तविक मूल्यांशिवाय) काय आवश्यक आहे हे दस्तऐवज करण्यासाठी.

## Startup वर config validate करा

```js
import { z } from "zod";

const env = z.object({
  DATABASE_URL: z.string().url(),
  JWT_SECRET: z.string().min(16),
  PORT: z.coerce.number().default(3000),
}).parse(process.env); // ❗ fail FAST at startup if config is missing/invalid
```

Startup वर env vars validate करणे (zod/envalid सह) म्हणजे missing किंवा malformed secret ताबडतोब स्पष्ट message सह crash होते — request च्या खोलीतून confusing runtime failure पेक्षा बरे आहे.

## Production मध्ये Secrets

```text
Dev:        .env file (gitignored)
Production: injected by the platform/orchestrator —
            cloud secret managers (AWS Secrets Manager, GCP Secret Manager, Vault),
            container/orchestrator env vars, CI/CD secrets.
Never put production secrets in .env files committed or shipped with the app.
```

## Access केंद्रीभूत करा

```js
// config.js — one validated config module the app imports (don't sprinkle process.env everywhere)
export const config = { dbUrl: env.DATABASE_URL, port: env.PORT };
```

## हे महत्त्वाचे का आहे

योग्य config आणि secret management हे **security** आणि **operational** दोन्ही गरजेचे आहे.

Secrets hardcode करणे version control मध्ये leak करते (एक गंभीर, सामान्य breach); config code मध्ये मिश्रित करणे environments मध्ये deployment च्या दर्दनाक करते.

मानक approach — env vars, स्थानिक dev साठी gitignored `.env`, documentation साठी `.env.example`, startup वर validation, आणि production मध्ये platform secret managers — secrets सुरक्षित ठेवते, app ला environments च्या आरपार portable बनवते, आणि misconfiguration लगेच उघड करते.

हे Node apps जबाबदारीपूर्वक चालविण्यासाठी पायाभूत आहे.