OOP बदलशील स्थिती आणि वर्तन बांधणाऱ्या ऑब्जेक्ट्सभोवती कोड संघटित करते; फंक्शनल प्रोग्रामिंग (FP) शुद्ध फंक्शन्स आणि अपरिवर्तनीय डेटा भोवती कोड संघटित करते, गणना डेटा परिवर्तन म्हणून मानते. हे वेगवेगळे डिफॉल्ट पूर्वाग्रह आहेत, विरोधी नाहीत — आणि बहुतेक आधुनिक भाषा दोन्ही मिश्रित करतात.
| OOP | FP |
|---|
| युनिट | ऑब्जेक्ट (स्थिती + पद्धती) | फंक्शन |
| स्थिती | एनकॅप्सुलेटेड, बहुतेकदा बदलशील | अपरिवर्तनीय; साइड इफेक्ट्स टाळा |
| पॉलीमॉर्फिজम | सबटायपिंग / डायनामिक डिस्पॅच | उच्च-क्रम फंक्शन्स, जेनेरिक्स |
| प्रकार जोडणे | सोपे (नवीन क्लास) | कठीण (प्रत्येक फंक्शनला स्पर्श करा) |
| ऑपरेशन जोडणे | कठीण (प्रत्येक क्लासला स्पर्श करा) | सोपे (नवीन फंक्शन) |
शेवटची पंक्ती अभिव्यक्ती समस्या आहे: प्रत्येक पैराडाइम परिवर्तनाचा एक अक्ष सोपा आणि दुसरा कठीण करते.
# OOP: data + behavior together, dispatch by type
class Circle:
def __init__(self, r): self.r = r
def area(self): return 3.14159 * self.r ** 2
# FP: data is dumb; behavior is a separate pure function
def area(shape):
match shape:
case ("circle", r): return 3.14159 * r ** 2
case ("square", s): return s * s
OOP → rich domains with identity & lifecycle (orders, sessions, UI widgets)
FP → data pipelines, transformations, concurrency (immutability avoids races)
आधुनिक भाषा बहु-पैराडाइम आहेत (Scala, Kotlin, Python, आधुनिक Java/C#), म्हणून व्यावहारिक कौशल्य म्हणजे समस्या प्रति योग्य साधन निवडणे, जमात निवडणे नाही.
FP च्या अपरिवर्तनीयतेवर आणि शुद्ध फंक्शन्सवर जोर OOP सर्वोत्तम प्रथांचा पुन्हा आकार दिला — अपरिवर्तनीय मूल्य ऑब्जेक्ट्स आणि वर्तन अवलंबित्व इंजेक्शन हे FP कल्पना आहेत आता चांगल्या OO डिজाइनमध्ये मानक.