प्रकल्पाचे जीवनचक्र (lifecycle) कोणते अवस्था/फेज आहेत?

Question

Accepted Answer

एक **project lifecycle** (प्रकल्पाचे जीवनचक्र) ही अवस्थांचा संच आहे ज्या मधून एक प्रकल्प सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत जातो. नाव भिन्न असू शकतात, परंतु क्लासिक पाच-अवस्थीय मॉडेल प्रकल्प कोठे आहे आणि काय घडत आहे याचा स्पष्ट मानसिक नकाशा देते.

## पाच अवस्था

```text
1. INITIATION → why are we doing this? Define goal, scope, who's involved.
               Output: a charter / agreed objective.
2. PLANNING   → how will we do it? Tasks, schedule, resources, risks, budget.
               Output: a plan everyone agrees on.
3. EXECUTION  → do the work. Build, coordinate, communicate.
4. MONITORING → track progress vs. plan; manage changes and risks.
               (runs in parallel with execution)
5. CLOSURE    → deliver, get sign-off, review what went well/badly, wrap up.
```

## एक ठोस उदाहरण

नवीन email provider वर स्थलांतरण: **initiation** लक्ष्य आणि बजेट मंजूर करते; **planning** कार्ये आणि वेळसारणी सूचीबद्ध करते; **execution** स्थलांतरण करते; **monitoring** DNS बदल हळू आहेत हे पकडते आणि समायोजित करते; **closure** सर्वकाही कार्य करते याची पुष्टी करते, त्याचे दस्तऐवज तयार करते आणि पुनरावलोकन चालवते.

## Closure अनेकदा वगळले जाते — असे करू नका

टीमे पुढील गोष्टीकडे धाव घेतात आणि पुनरावलोकन वगळते. तेथेच धड्यांचा खजिना आहे. एक द्रुत "काय छान गेले / काय नाही गेले" या समीक्षेचा पुनरावलोकन कालांतराने एक उत्तम टीमात परिणत होतो.

## हे का महत्वाचे आहे

अवस्थांना जाणून घेणे तुम्हाला असा अनुभव घेण्यास मदत करते कि प्रकल्प अस्वस्थ आहे किंवा नाही — नियोजनाशिवाय execution मध्ये उडी मारणे, किंवा कधीही योग्यरित्या बंद न करणे — आणि तुम्हाला PM सह सामायिक शब्दांच्या साठीचा व्यावहार देते.

अगदी agile टीमवर जी पुनरावृत्ती करते, त्याच तर्कशास्त्राचा लहान आकारात लागू होतो: परिभाषित करा, योजना करा, तयार करा, तपासा, शिका.