Kiedy powinieneś używać getterów i setterów (i kiedy nie)?

Question

Accepted Answer

Gettery/settery udostępniają kontrolowany dostęp do pól, ale zwyczaj dodawania ich *do każdego pola* jest antywzorcem. Rzeczywiste pytanie brzmi: czy accesor dodaje wartość, czy po prostu ponownie uwidacznia pole publiczne z dodatkowymi krokami?

## Kiedy setter jest uzasadniony

```java
public class Thermostat {
    private int target;
    public void setTarget(int t) {     // setter adds VALIDATION
        if (t < 5 || t > 30)
            throw new IllegalArgumentException("out of range");
        this.target = t;
    }
    public int getTarget() { return target; }
}
```

Tutaj setter wymusza niezmiennik — warto to robić.

## Dlaczego to ważne

```java
// Anti-pattern: "encapsulation theatre"
public class Point {
    private int x, y;
    public int getX() { return x; }    public void setX(int x){ this.x=x; }
    public int getY() { return y; }    public void setY(int y){ this.y=y; }
}
// This is no safer than public fields — and now x,y can change anytime.
```

## Lepsze podejście: mów, nie pytaj

Zamiast uwidaczniać stan manipulowany przez wywołujące, uwidaczniaj *zachowanie*:

```java
account.withdraw(100);          // ✅ behavior protects the rule
// vs
account.setBalance(account.getBalance() - 100);  // ❌ logic leaks to caller
```

## Dlaczego to ważne

Setter na każdym polu jest ledwo lepszy od publicznego pola — daje fałszywe poczucie enkapsulacji, pozwalając dowolnemu wywołującemu swobodnie mutować stan.

Projektowanie wokół zachowania ("mów, nie pytaj") utrzymuje niezmienniki wewnątrz obiektu, zmniejsza sprzężenie i często ujawnia, że wiele pól powinno być immutable bez żadnego setteru.