rollback आणि hotfix यांमध्ये निवड करण्यासाठी तुम्ही कोणते निकष वापरता?

Question

Accepted Answer

**rollback** ला default ठेवा — ज्ञात-चांगली स्थिती पुनर्संचयित करण्याचा तो सर्वात जलद, सर्वात विश्वासार्ह मार्ग आहे. rollback अशक्य असेल किंवा fix करण्यापेक्षा जास्त धोकादायक असेल तेव्हाच **hotfix** कडे वळा. सक्रिय incident मध्ये, प्राधान्य म्हणजे **आधी रक्तस्राव थांबवा**, निदान नंतर.

## निर्णयाचे निकष

- **rollback सुरक्षित आणि शक्य आहे का?** मागील आवृत्ती ज्ञात-चांगली असेल आणि उलट करता न येणारे काही घडले नसेल, तर rollback करा. हे नेहमीचे उत्तर आहे.
- **वाईट release ने उलट करता न येणारी स्थिती निर्माण केली का?** एक **database migration** किंवा data भ्रष्टता rollback ला bug पेक्षा वाईट बनवू शकते. तुम्ही सुरक्षितपणे मागे जाऊ शकत नसाल, तर तुम्हाला पुढे fix करावे लागेल.
- **आम्हाला fix समजतो का?** rollback ला निदानाची गरज नाही — हीच त्याची ताकद आहे. तुम्हाला पूर्ण न समजलेला hotfix incident अधिक खोल करू शकतो; दबावाखाली कधीही अंदाज prod मध्ये ship करू नका.
- **सुरक्षित स्थितीपर्यंतचा वेळ.** सर्वात कमी धोक्यासह सर्वात वेगाने स्थैर्यापर्यंत पोहोचणारा मार्ग निवडा. एक-ओळीचा, पूर्ण समजलेला hotfix गुंतागुंतीच्या rollback ला मात देऊ शकतो; धोकादायक forward-fix कधीही स्वच्छ revert ला मात देत नाही.
- **Blast radius आणि तीव्रता.** पूर्ण outage सर्वात जलद शक्य पुनर्संचयन मागते (सहसा rollback); किरकोळ ऱ्हास एक काळजीपूर्वक hotfix ला परवानगी देऊ शकतो.

## एक झटपट निर्णय तक्ता

| परिस्थिती | निवडा |
| --- | --- |
| मागील आवृत्ती ज्ञात-चांगली, migration नाही | Rollback |
| उलट करता न येणारे DB migration ship झाले | Hotfix / fix-forward |
| कारण अज्ञात, तीव्र प्रभाव | Rollback (वेळ मिळवा) |
| क्षुल्लक, पूर्ण समजलेली एक-ओळ | Hotfix |
| Rollback स्वतःच धोकादायक/untested | Hotfix |

## Trade-offs आणि धोके

- **Rollback** सुरक्षित आहे पण फक्त लक्षणावर उपचार करते — तुम्ही अजूनही खरा fix आणि postmortem देणे लागता.
- **Hotfix** मूळ कारण हाताळते पण सामान्य सुरक्षा जाळे वगळते; hotfixes मधील bugs नेमके ते घाईत असल्यामुळे सामान्य असतात.
- **Untested rollback मार्ग** हा एक सापळा आहे — तुम्ही तो कधी सराव केला नसेल, तर सर्वात गरजेच्या वेळी तो अपयशी होऊ शकतो. गरज पडण्याआधी rollbacks चा सराव करा.
- दबावाखाली **production मध्ये debugging** पासून सावध राहा; तुम्ही आत्मविश्वासपूर्ण fix पासून काही मिनिटांपेक्षा जास्त दूर असाल, तर rollback करा आणि शांतपणे तपास करा.

## हे का महत्त्वाचे आहे

हा निर्णय सर्वात वाईट संभाव्य क्षणी होतो — system बंद, घड्याळ चालू, प्रत्येकजण पाहत आहे. यासाठी स्पष्ट, सराव केलेला नियम असलेला Tech Lead MTTR नाट्यमयरीत्या कमी करतो आणि कंटाळवाणा revert अगदी समोर असताना incident च्या मध्यभागी हुशार होण्याचा classic चूक टाळतो. आधी पुनर्संचयित करा, हुशारी नंतर.

परिस्थिती	निवडा
मागील आवृत्ती ज्ञात-चांगली, migration नाही	Rollback
उलट करता न येणारे DB migration ship झाले	Hotfix / fix-forward
कारण अज्ञात, तीव्र प्रभाव	Rollback (वेळ मिळवा)
क्षुल्लक, पूर्ण समजलेली एक-ओळ	Hotfix
Rollback स्वतःच धोकादायक/untested	Hotfix